Steve McQueen’in ilk filmi Hunger, 1981’de Kuzey İrlandalı mahkûm Bobby Sands’in öncülük ettiği ölüm orucunu anlatır. Film, sözü en aza indirir; bedenin kendisini bir direniş ve bir dil hâline getirir. McQueen, görsel sanatçı kökeninden gelen bir titizlikle, hapishanenin şiddetini ve…
Wim Wenders’ın Paris, Texas‘ı, çölde sessizce yürüyen bir adamla açılır: Yıllar önce ailesini terk eden, hafızasını ve sesini yitirmiş Travis. Film, onun oğluyla ve sonra eski karısıyla yeniden bağ kurma çabasını, Amerikan manzarasının uçsuz bucaksızlığında anlatır. Robby Müller’in kamerası, neon…
Nuri Bilge Ceylan’ın Üç Maymun‘u, bir yalanın bir aileyi nasıl çürüttüğünü, “görmedim, duymadım, bilmiyorum” üçlüsünün ahlaki bedelini anlatır. Patronunun suçunu para karşılığı üstlenen bir şoförün ailesi, sustukça çürür. Ceylan, bu filmde daha önceki minimalizmini bir aile melodramının gerilimiyle birleştirir. Boğucu…
David Fincher’ın Dövüş Kulübü‘sü, tüketim toplumunda kimliğini yitiren modern erkeğin öfkesini bir kült patlamaya dönüştürür. İsimsiz anlatıcının, karizmatik Tyler Durden’la kurduğu dostluk, giderek bir anarşist harekete evrilir. Film, IKEA kataloglarıyla tanımlanan bir hayatın boşluğunu, şiddet ve kendini yıkım yoluyla doldurmaya…
Der Untergang üzerinden belgesel ile kurmacanın sınırı, canlandırmanın etiği ve tanıklık kavramı üzerine bir deneme.
Nuri Bilge Ceylan'ın Uzak filmi üzerine: mesafe, yalnızlık ve taşra-kent gerilimi.
Bir mutfakta soğan doğranıyor. Bir anne, oğlunun en sevdiği yemeği hazırlıyor ve ikisi de aslında konuşmak istedikleri şeyi konuşmuyor. Hirokazu Kore-eda’nın sinemasında en büyük olaylar çoğu zaman olmayan şeylerdir: söylenmeyen cümleler, eksik bırakılan sandalyeler, kapıdan hiç girmeyen insanlar. Japon yönetmen,…
Fransız Yeni Dalgası denince akla önce Godard, Truffaut, Chabrol gibi isimler gelir — ama bu hareketin kökleri, aslında o isimlerin çoğundan önce, bir fotoğrafçıdan sinemaya geçen bir kadının elinde atıldı. Agnès Varda, 1955’te çektiği ilk uzun metrajı La Pointe Courte…
Bir filmi izlemeden önce onunla kurduğumuz ilk temas, genellikle bir sahne değil, bir afiştir. Sinema posteri, bir filmin henüz açılmamış kapısında duran, saniyeler içinde merak uyandırması ya da tam tersine gözden kaçması gereken tek bir kare. Bu görünüşte basit görsel,…
Stanley Kubrick’in 2001: A Space Odyssey’si (1968), son yirmi dakikasında konuşmayı tamamen bırakır. Astronot Dave Bowman, Jüpiter’in ötesinde bulduğu son monolite yaklaştığında, film artık bir anlatı gibi değil, bir şiir gibi davranmaya başlar: ışık şeritleri, renk patlamaları, tanımlanamayan bir uzay-zaman…
Aşağıdaki söyleşi, gerçek bir röportaj değil; sinema üzerine düşünmeyi teşvik etmek amacıyla kurgulanmış hayali bir diyalogdur. Soru: Bir film tartışmasında biri “yönetmen bunu şunun için yapmış” dedi, bir başkası “önemli olan benim ne hissettiğim” dedi. Kim haklı? Cevap: İkisi de…
Bir kadın arabada oturuyor, konuşuyor; kamera hiç kesmiyor gibi görünüyor ama birden saçının konumu değişiyor, arka plandaki bina farklılaşıyor, sesi devam ediyor ama görüntü sanki birkaç kare atlamış gibi sarsılıyor. Bu, klasik anlatı sinemasının “görünmez kurgu” kuralına açık bir meydan…
Bir Almodóvar filmini diğerlerinden ayırmak için genellikle tek bir kareye bakmak yeterlidir: doymuş kırmızılar, keskin sarılar, bir kadının omzundaki abartılı bir mont, duvardaki bir tablo kadar özenle seçilmiş bir renk paleti. İspanyol sinemasının en tanınabilir imzası olan Pedro Almodóvar, Franco…
Bir karakterin ağzını açmadan önce, onun hakkında zaten bir şey biliyoruzdur: ne giydiği. Kostüm tasarımı, sinemanın en az konuşulan ama en çok iş gören disiplinlerinden biri — bir karakterin sınıfını, ruh hâlini, geçirdiği dönüşümü, hatta bazen kaderini, tek bir kumaş…
Bir sokak, doğru açılarla değil, sarhoş bir geometriyle inşa edilmiş. Duvarlar içe doğru eğiliyor, pencereler çarpık üçgenler, gölgeler zeminin üzerine bizzat boyayla çizilmiş — ışık kaynağından değil, ressamın fırçasından geliyorlar. Bu, 1920 tarihli Dr. Caligari’nin Muayenehanesi’nin dünyası ve sinemanın, “gerçekliği…
Mike Nichols’un 1967 tarihli The Graduate’i, sinema tarihinin en “mutlu” görünen ama aslında hiç mutlu olmayan finallerinden birine sahip. Benjamin, Elaine’in düğününü basar, camı yumruklayıp “Elaine!” diye bağırır, ikisi kiliseden kaçıp bir otobüse atlar — klasik Hollywood’un aşk kazanır formülü…