İspanya İç Savaşı, Avrupa sinemasının kapanmayan yarasıdır. Ken Loach’un Toprak ve Özgürlük‘ü (Land and Freedom) ile İspanyol yönetmenlerin savaşa bakışı, aynı trajedinin iki farklı cephesini gösterir: Biri enternasyonalist idealizmi, diğeri ülkenin kendi belleğini.
Loach, savaşı bir İngiliz gönüllünün gözünden anlatırken, devrimin içindeki bölünmeleri ve ihanetleri de gösterir; onun için trajedi, faşizmin zaferi kadar, solun kendi içindeki parçalanmışlığıdır. İspanyol sineması ise uzun süre sansürle susturulan bu hafızayı, demokrasiyle birlikte yeniden konuşmaya başladı.
İç savaş filmleri, sadece geçmişi anlatmaz; bugünün de aynasıdır. İdealler nasıl kırılır, dayanışma nasıl çözülür, bellek nasıl bastırılır? Aranda ve Loach cephesinden bakmak, bir yenilginin ve onun onurunun sinemada nasıl yaşatıldığını görmektir.