Auteur Kuramı: Yönetmen Bir Yazar mıdır?

Auteur kuramı, 1950’lerde Fransız eleştirmenlerin ortaya attığı ve sinema düşüncesini kökten değiştiren bir fikirdir: Yönetmen, bir filmin gerçek “yazarı”dır. Truffaut’nun “la politique des auteurs” yazısıyla filizlenen bu görüş, filmleri bir yönetmenin kişisel imzası, tekrarlayan temaları ve üslubu üzerinden okumayı önerdi.

Bu kuram, Hollywood’un stüdyo sisteminde çalışan Hawks, Ford ve Hitchcock gibi yönetmenleri bile birer sanatçı olarak yeniden değerlendirdi. Amerikan eleştirmen Andrew Sarris, kuramı ABD’ye taşıyarak bir “auteur panteonu” oluşturdu. Yönetmen, artık bir teknisyen değil, bir dünya görüşünün taşıyıcısıydı.

Auteur kuramı eleştirilere de uğradı: Sinema kolektif bir sanattır; senarist, görüntü yönetmeni ve oyuncuların katkısı yadsınamaz. Yine de bu kuram, sinemayı ciddi bir sanat olarak ele almanın ve yönetmeni merkeze koymanın önünü açtı. Bugün bir “Kubrick filmi” ya da “Ceylan filmi” derken hâlâ onun mirasını konuşuyoruz.

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir