Kategori deneme

Uzun Plan: Kesintisiz Bakışın Gücü

turned on LED projector on table

Görsel: Unsplash — serbest lisans (Unsplash License) Uzun plan (plan-sequence), kameranın kesintisiz olarak, tek bir çekimde bir sahneyi baştan sona kaydetmesidir. Montajın parçaladığı zamanı ve mekânı bütün hâlde koruyan bu teknik, sinemada hem bir estetik hem de bir ahlaki tercihtir:…

Yeni Kore Sineması: Türlerin Sınırında

2000’lerden itibaren Güney Kore sineması, tür sinemasını sanatsal iddiayla birleştiren, tonlar arasında ustaca gezinen bir yaratıcılık patlaması yaşadı. Komedi, dram, gerilim ve şiddet çoğu zaman aynı filmde, beklenmedik geçişlerle bir araya gelir; seyirciyi hem sarsar hem düşündürür. Park Chan-wook’un Oldboy‘u…

İran Yeni Dalgası: Kısıtlamanın İçinden Doğan Şiir

İran sineması, devrim sonrası ağır sansür koşullarına rağmen —belki de tam bu yüzden— dünyanın en şiirsel ve en yaratıcı sinemalarından birini üretti. Doğrudan söylenemeyeni dolaylı yoldan, çocukların gözünden, alegorilerle ve sadelikle anlatmayı öğrendi. Abbas Kiarostami, Mohsen Makhmalbaf, Jafar Panahi ve…

Mizansen Üzerine: Kadrajın İçindeki Her Şey

Mizansen (mise-en-scène), Fransızca “sahneye koyma” anlamına gelir ve sinemada kadrajın içindeki her şeyi kapsar: dekor, ışık, kostüm, oyuncuların konumu, hareket ve kompozisyon. Kurgu kareleri birbirine bağlarken, mizansen tek bir karenin içindeki anlamı kurar. Bazı kuramcılar (özellikle André Bazin), uzun plan…

Sinemada Zaman: Hareket-İmge ve Zaman-İmge

Fransız filozof Gilles Deleuze, iki ciltlik Sinema kitabında, sinema tarihini “hareket-imge” ve “zaman-imge” olarak iki büyük döneme ayırdı. Klasik sinema (hareket-imge), olayları neden-sonuç zinciriyle, eyleme dayalı bir mantıkla anlatıyordu: Karakter algılar, hisseder ve harekete geçer. İkinci Dünya Savaşı sonrası, özellikle…

Yeşilçam: Bir Halk Sinemasının Anatomisi

Yeşilçam, 1950’lerden 1980’lere Türk sinemasının kalbi olan, İstanbul’daki bir sokağın adını taşıyan popüler sinema geleneğidir. Sınırlı bütçe, hızlı çekim ve yıldız sistemiyle yılda yüzlerce film üretti; melodramlar, komediler, tarihi maceralar ve “arabesk” dramlarla milyonları salonlara doldurdu. Yeşilçam çoğu zaman teknik…