Akira Kurosawa’nın Rashomon‘u, gerçeğin göreliliğini sinema diline çeviren devrimci bir yapıttır. Bir samurayın ölümü ve karısına saldırı olayı, dört farklı tanık tarafından —eşkıya, kadın, ölen samuray (bir medyum aracılığıyla) ve bir oduncu— tümüyle farklı biçimlerde anlatılır. Hangisi doğrudur? Film, her…
Yasujiro Ozu’nun Tokyo Hikayesi‘si, sinemanın en dingin ve en yürek burkan aile dramlarından biridir. Yaşlı bir çift, Tokyo’daki çocuklarını ziyarete gider; ama çocukları, kendi hayatlarının telaşında, onlara ayıracak zaman bulamaz. Yalnızca ölmüş oğullarının dul eşi onlara gerçek bir şefkat gösterir.…
Alfred Hitchcock’un Vertigo‘su, bir gerilim filmi kılığında, saplantı ve arzu üzerine derin bir psikolojik incelemedir. Yükseklik korkusu (vertigo) yüzünden emekli olan dedektif Scottie, takip ettiği kadına âşık olur; onu kaybettikten sonra ise başka bir kadını, kaybettiği hayale benzetmeye çalışır. Film,…
Stanley Kubrick’in 2001: Bir Uzay Destanı‘sı, bilim kurguyu bir felsefi ve görsel şiire dönüştüren, sinema tarihinin en iddialı yapıtlarından biridir. İnsanlığın evrimini, bir maymunun havaya fırlattığı kemikten uzay gemisine uzanan o ünlü kesmeyle özetler — milyonlarca yılı tek bir görüntüde.…
Federico Fellini’nin 8½‘i, sinema hakkında çekilmiş en büyük filmlerden biridir: Yeni filmini nasıl çekeceğini bilemeyen, yaratıcılık krizindeki bir yönetmenin (Guido) iç dünyasını, rüyalarını ve anılarını bir karnaval gibi resmeder. Gerçek, fantezi ve bellek sürekli birbirine karışır. Film, yaratma sancısını, kadınlarla…
Vittorio De Sica’nın Bisiklet Hırsızları‘sı, İtalyan Yeni Gerçekçiliği’nin en saf ve en dokunaklı örneğidir. Savaş sonrası Roma’da, nihayet bir iş bulan Antonio’nun işi için gerekli bisikleti çalınır; oğluyla birlikte, koca şehirde o bisikleti aramaya koyulur. Basit gibi görünen bu öykü,…
Orson Welles’in Yurttaş Kane‘i, çoğu eleştirmen listesinde “tüm zamanların en iyi filmi” olarak anılır — ve bu ün boşuna değildir. Bir gazete patronunun (Charles Foster Kane) ölümünden sonra, son sözü “Rosebud”un anlamını araştıran bir muhabirin peşinden, bir adamın hayatını parçalı…
Lars von Trier’in The Idiots‘ı (Idioterne), bir grup insanın kamusal alanda zihinsel engelliymiş gibi davranarak “içlerindeki aptalı” bulma deneyini anlatır. Dogma 95 kurallarıyla çekilen film, elde kamera, doğal ışık ve provokatif bir çıplaklıkla, burjuva uygarlığına bir başkaldırıdır. Grubun amacı, toplumsal…
Michael Haneke’nin Benny’s Video‘su, şiddet görüntüleriyle büyüyen bir ergenin, gerçek ile temsili birbirinden ayıramaz hâle gelişini anlatır. Benny, bir hayvanın kesimini kaydeden videoyu defalarca izler; sonunda bir kızı, sırf “nasıl bir şey olduğunu görmek için” öldürür — ve elbette kaydeder.…
Steve McQueen’in ilk filmi Hunger, 1981’de Kuzey İrlandalı mahkûm Bobby Sands’in öncülük ettiği ölüm orucunu anlatır. Film, sözü en aza indirir; bedenin kendisini bir direniş ve bir dil hâline getirir. McQueen, görsel sanatçı kökeninden gelen bir titizlikle, hapishanenin şiddetini ve…