İsveçli Roy Andersson’ın İkinci Kattan Şarkılar‘ı, sinemada eşi az bulunur bir biçim icat eder: Sabit kameralı, derinlemesine düzenlenmiş, solgun renkli tablolar. Her sahne tek bir plandır ve bir resim gibi kurulur; karakterler bu grotesk tablonun içinde, modern hayatın anlamsızlığında debelenir.…
Sydney Pollack’ın Atları da Vururlar‘ı (They Shoot Horses, Don’t They?), Büyük Buhran döneminde, günlerce süren bir dans maratonunu anlatır. Umutsuz insanlar, para ödülü için bitkin düşene kadar dans eder; seyirciler ise bu acıyı bir eğlence olarak izler. Film, Guy Debord’un…
Fernando Meirelles’in Körlük‘ü, José Saramago’nun romanından uyarlanarak, ani bir “beyaz körlük” salgınının bir toplumu nasıl çözdüğünü anlatır. İnsanlar birer birer görme yetisini yitirdikçe, uygarlığın cilası da dökülür; karantina, bir cehenneme dönüşür. Körlük burada fiziksel bir kayıp değil, ahlaki bir alegoridir:…
Krzysztof Kieślowski’nin Öldürme Üzerine Kısa Bir Film‘i, iki cinayeti yan yana koyar: Genç bir adamın işlediği soğuk, anlamsız bir taksici cinayeti ve devletin onu idam ederek işlediği “yasal” cinayet. Film, iki öldürme arasında ahlaki bir fark olup olmadığını sorar. Kieślowski,…
Ulrich Seidl’in Hundstage‘i (Köpek Günleri), Viyana banliyölerinde, yılın en sıcak günlerinde geçen birkaç hikâyeyi acımasız bir gözlemle yan yana koyar. Refah toplumunun cilalı yüzeyinin altındaki yalnızlık, şiddet ve çaresizlik, kavurucu bir sıcakta açığa çıkar. Seidl’in üslubu, belgesel ile kurmaca arasında…
Volker Schlöndorff’un Swann’ın Bir Aşkı‘sı, Proust’un devasa Kayıp Zamanın İzinde‘sinin bir bölümünü sinemaya uyarlar. Charles Swann’ın, kendisine uygun olmayan Odette’e duyduğu kıskanç, saplantılı aşkı tek bir gün içine sıkıştırır. Proust’u uyarlamak neredeyse imkânsızdır; çünkü onun edebiyatı olaylarda değil, bilincin akışında,…
Uli Edel’in Der Baader Meinhof Komplex‘i, 1970’lerin Batı Almanya’sını sarsan silahlı sol örgüt RAF’ın (Kızıl Ordu Fraksiyonu) yükselişini ve çöküşünü anlatır. Film, idealizmin nasıl şiddete, şiddetin nasıl bir çıkmaza dönüştüğünü hızlı ve enerjik bir ritimle sahneler. Edel, ne örgütü yüceltir…
Charlie Kaufman’ın yönetmen olarak ilk filmi Synecdoche, New York, ölümle takıntılı bir tiyatro yönetmeninin, kendi hayatını birebir yeniden sahnelemeye çalışırken ömrünü tüketişini anlatır. Bir depoda kurduğu dev maket, giderek gerçek şehri ve gerçek hayatı yutar. Kaufman, sanat ile hayat, temsil…
Krzysztof Kieślowski’nin Aşk Üzerine Kısa Bir Film‘i, bir apartman karşısındaki kadını dürbünle gözetleyen genç postacı Tomek’in saplantısını anlatır. Ama bu bir dikizcilik hikâyesi değil, saf ve çaresiz bir ilk aşkın portresidir. Kieślowski, gözetlemeyi bir istismar değil, sevginin acemi ve utangaç…
Reha Erdem’in Hayat Var‘ı, Boğaz’ın kıyısında, suyun ve teknelerin arasında büyüyen on dört yaşındaki Hayat’ın kırılgan dünyasını anlatır. Astım nöbetleri, çevresindeki erkeklerin tehditkâr bakışları ve çocukluktan çıkışın sancıları, filmin nefesini belirler. Erdem, İstanbul’u turistik güzelliğinden soyup, bir kız çocuğunun gözünden…